Czy uzyskanie formy po 35. roku życia jest możliwe?
Jakub Bednarczyk3 października 2025 5 min czytania
Znajdź grupę ludzi bardziej sfrustrowaną niż osoby po 35. roku życia, które ćwiczą, starają się zdrowo jeść i dbać o sen, a mimo to nie widzą efektów. Waga stoi, sylwetka się nie zmienia, siła i wytrzymałość też.
I zaraz ktoś młodszy powie, że to „proste”: jedz mniej, ruszaj się więcej. W teorii ma rację, bo bilans energetyczny działa w każdym wieku. Problem w tym, że po 35. roku życia zmienia się nie tyle biologia, co całe życie wokół niej. Niewygodna prawda: Twój metabolizm prawdopodobnie wcale nie zwolnił. Duże badanie wydatku energetycznego u osób od kilku dni do 95 lat życia wykazało, że po uwzględnieniu masy beztłuszczowej przemiana materii jest stabilna między 20. a 60. rokiem życia. Spada dopiero później (Pontzer i in., 2021). To oznacza, że „wolniejszy metabolizm po 35” to w większości wymówka. Dobra wiadomość: to, co naprawdę się zmieniło, możesz kontrolować.
Co naprawdę się zmienia po 35. roku życia
Nie metabolizm, tylko codzienność. Ruchu jest mniej, a obowiązków więcej: • długie godziny siedzenia w pracy i w samochodzie, • mniej snu i gorsza jego jakość, • dzieci i mniej czasu dla siebie, • przewlekły stres, • mniej czasu na trening i regenerację. Na początku organizm to „buforuje”. Ale w pewnym momencie, i tu mówię z praktyki trenerskiej, a nie z badań, wszystko się kumuluje. W ciągu roku przybywa tyle tkanki tłuszczowej co wcześniej w pięć lat, spada siła, a na badaniach pojawiają się gorsze wyniki ciśnienia czy cukru. Do tego dochodzą zmiany, które faktycznie wynikają z wieku, ale zaczynają się powoli: • Masa mięśniowa spada średnio o 3–8% na dekadę od 30. roku życia, a po 60. tempo rośnie (Volpi i in., 2004, Curr Opin Clin Nutr Metab Care). Większość tego spadku wynika z braku bodźca, czyli z braku treningu siłowego. • Hormony: u mężczyzn poziom testosteronu powoli spada z wiekiem. U kobiet po 40. roku życia zaczyna się okres okołomenopauzalny, który zmienia rozkład tkanki tłuszczowej i regenerację.
„Przecież to normalne po 35” Nie. Gdy idziesz do lekarza i słyszysz, że to normalne, że przytyłeś, że boli Cię kręgosłup i masz gorsze wyniki, pamiętaj o jednym: normalne nie znaczy zdrowe. Częste nie znaczy nieuniknione. Co mówią badania o sile i mięśniach: • Siła wiąże się z dłuższym życiem. Metaanaliza danych od około 2 milionów dorosłych wykazała, że osoby z większą siłą chwytu miały o około 31% niższe ryzyko zgonu z jakiejkolwiek przyczyny niż osoby słabsze. Podobny związek dotyczył siły nóg (García-Hermoso i in., 2018). • Działa to także u osób z nadciśnieniem. U mężczyzn z nadciśnieniem najsilniejsza jedna trzecia miała niższe ryzyko zgonu, nawet po uwzględnieniu kondycji tlenowej (Artero i in., 2011). • Więcej mięśni, niższa śmiertelność u starszych. U osób po 55. (mężczyźni) i 65. roku życia (kobiety) ci z największą masą mięśniową w stosunku do wzrostu mieli o około 20% niższe ryzyko zgonu niż ci z najmniejszą (Srikanthan i Karlamangla, 2014). Uczciwie: to badania obserwacyjne. Pokazują związek, a nie dowód, że trening wydłuża życie o konkretną liczbę lat. Ale kierunek jest spójny: siła i mięśnie to nie tylko kwestia wyglądu, tylko sprawności na lata.
Co robić inaczej po 35. roku życia Fizjologia jest ta sama: kalorie się liczą, mięśnie rosną, gdy dostają bodziec z treningu siłowego, a dieta oparta na mało przetworzonych produktach działa. Zmienia się kontekst, więc zmienić się musi strategia. • Trening siłowy jako fundament. To najskuteczniejszy sposób na zatrzymanie spadku masy mięśniowej. 2–3 krótkie treningi siłowe w tygodniu dadzą więcej niż codzienne „cardio na spalanie”. • Więcej ruchu poza treningiem. Skoro najwięcej traci się na siedzeniu, kroki, schody i spacery mają realne znaczenie dla bilansu energetycznego. • Plan dopasowany do realnego czasu. Lepiej 3 treningi po 45 minut, które naprawdę zrobisz, niż ambitny plan na 6 dni, który porzucisz po 3 tygodniach. • Rozsądniejsza progresja. Ścięgna i stawy potrzebują czasu, zwłaszcza po latach przerwy. Kontuzja, która wyłącza z treningu na 2 miesiące, kosztuje więcej niż wolniejszy start. • Sen i stres jako część planu, a nie dodatek. Krótki sen sprzyja przejadaniu się i utrudnia regenerację. • Białko na odpowiednim poziomie: około 1,6 g na kilogram masy ciała dziennie wspiera budowę i utrzymanie mięśni.
To nie egoizm, tylko inwestycja Jeden z najczęstszych błędów, jakie widzę, to odkładanie siebie „na później”, w imię rodziny czy pracy. Problem w tym, że im mniej masz siły i energii, tym mniej możesz dać innym. Twoja sprawność to nie zachcianka. To fundament, który pozwala Ci dłużej i aktywniej cieszyć się życiem z bliskimi. Potrzebujesz strategii, nie więcej wysiłku W wieku 20 lat można było trenować chaotycznie i widzieć efekty. Po 35. roku życia potrzebny jest plan, który bierze pod uwagę Twoje obowiązki, czas i priorytety. Właśnie tu przydaje się trener, który: • dopasuje plan do Twojego tygodnia, a nie odwrotnie, • oprze go na badaniach, a nie na kolejnych mitach z internetu, • pomoże uniknąć błędów, które kosztują miesiące. Trenuję ludzi od 2009 roku. Pracuję z ludźmi, którzy mają etat, rodzinę i realne życie, a mimo to chcą być silni i wytrzymali. Chcesz wreszcie ruszyć z miejsca? Jeśli masz dość kręcenia się w kółko, zapraszam do współpracy. W planie indywidualnym lub prowadzeniu online: • budujemy siłę i sylwetkę, • poprawiamy kondycję, • układamy jedzenie i regenerację pod Twój tydzień, • tworzymy nawyki, które da się utrzymać przez lata. Sprawdź plan indywidualny
Bibliografia
- Pontzer H. i in. (2021). Daily energy expenditure through the human life course. Science, 373(6556), 808–812.
- Volpi E., Nazemi R., Fujita S. (2004). Muscle tissue changes with aging. Curr Opin Clin Nutr Metab Care, 7(4), 405–410.
- García-Hermoso A. i in. (2018). Muscular strength as a predictor of all-cause mortality in an apparently healthy population: a systematic review and meta-analysis of data from approximately 2 million men and women. Arch Phys Med Rehabil, 99(10), 2100–2113.
- Artero E.G. i in. (2011). A prospective study of muscular strength and all-cause mortality in men with hypertension. J Am Coll Cardiol, 57(18).
- Srikanthan P., Karlamangla A.S. (2014). Muscle mass index as a predictor of longevity in older adults. Am J Med, 127(6), 547–553.
